خلاصه مدیریتی
هوآوی، شرکت چندملیتی فناوری چینی که در حوزه تجهیزات مخابراتی، شبکههای 5G، گوشیهای هوشمند و زیرساختهای دیجیتال فعالیت میکند، از سال ۲۰۱۸، تحت گستردهترین و پیچیدهترین تحریمهای فناورانه ایالات متحده قرار گرفته است؛ تحریمهایی که با هدف قطع دسترسی این شرکت به فناوریهای پیشرفته، بازارهای بینالمللی و زنجیره سرمایه جهانی طراحی شد. . با این حال، هوآوی طی حدود پنج سال توانست موج اصلی فشارها را مدیریت کرده، با تحریمها سازگار شود و مجدداً به مسیر توسعه فناوری و گسترش بازار بازگردد. بررسی تحریمهای آمریکا علیه شرکت هوآوی و واکنشهای چین به آن در سطح شرکتی و دولت چین از چند منظر برای ما قابل اهمیت است.
در منظر نخست، تحریم هوآوی نقطه عطفی در رقابت پکن و واشنگتن محسوب میشود. این تحریمها با هدف مهار توسعه فناوری مخابراتی چین در سطح جهانی، بهویژه در حوزه نسل پنجم (5G)، اعمال شد و پیشدرآمد موجهای بعدی محدودیتهای آمریکا علیه سایر شرکتها و فناوریهای کلیدی چین در حوزه طراحی و ساخت تراشههای پیشرفته و هوش مصنوعی بود. تحریم هوآوی رقابت ژئوپلیتیک دو قدرت را به عرصه فناوریهای پیشرفته و نوظهور توسعه داد؛ حوزهای که بهعنوان ستون اصلی قدرت اقتصادی و نظامی در جهان پیشرو شناخته میشود.
واکنش چین به این فشارها نشاندهنده درک چین از این تحریمها در چارچوب تغییر نظم بینالمللی و تلاش آمریکا برای جلوگیری از قدرت گرفتن چین در نظم آینده است. واکنش چین نشان میدهد پکن این تحریمها را مقطعی یا قابلحل از طریق مذاکره نمیداند، بلکه آن را پدیدهای بلندمدت، ساختاری و وجودی ارزیابی میکند. بر این اساس، راهبرد چین نه بر رفع تحریم، بلکه بر سازگاری با تحریم، کاهش وابستگی به فناوری آمریکا، خودکفایی فناورانه و تلاش برای پیشیگرفتن تکنولوژیک استوار شده است. تسریع سرمایهگذاری در زنجیره تأمین داخلی، حمایت حاکمیتی از بخشهای تحریمی، و ایجاد چارچوبهای حقوقی مقابله با فشارهای خارجی، بیانگر این رویکرد راهبردی است. تدابیر چین در مواجه با تحریم هوآوی، بازنمایی نسبتاً دقیق از تصمیم پکن، در این رقابت استراتژیک و چگونگی مواجهه با تهدیدهای آمریکا است. چین آگاه است که تسلیم شدن در برابر آمریکا در این حوزه به قیمت جایگاه او در شکلدهی به مناسبات آینده جهان خواهد بود.
پرونده هوآوی همچنین از منظر ایران قابل توجه است. تحریمهای هوآوی در اولین مراحل خود با استناد به همکاری هوآوی با ایران و انتقال فناوری ممنوعه آمریکایی به ایران صورت گرفت. نحوه مواجهه چین در این مقطع نشان داد پکن در برابر فشارهای آمریکا، ایران را بهعنوان متغیر قابل معامله برای کاهش تنش قربانی نکرد. این رفتار بیانگر آن است که چین همکاری با بازیگران مؤثر در تضعیف هژمونی آمریکا را در چارچوبی کلانتر و بلندمدت ارزیابی میکند.
از منظر عملیاتی، تجربه هوآوی یکی از معدود نمونههای موفق سازگاری یک شرکت بزرگ فناورانه با تحریمهای جامع آمریکاست. این تجربه نشان میدهد حتی در شرایط قطع دسترسی به فناوریهای کلیدی، امکان بازسازی مزیت رقابتی از طریق نوآوری بومی، بازآرایی زنجیره تأمین و حمایت حاکمیتی وجود دارد.
این گزارش (زمستان ۱۴۰۴) در مقطعی تهیه شده که با وجود تداوم تحریمها، هوآوی طی یک سال اخیر نشانههای بازیابی فناورانه و بازار را بروز داده است. از اینرو، مطالعه این پرونده میتواند تصویری نسبتاً جامع از چرخه تحریم–واکنش–سازگاری–بازآفرینی ارائه دهد و برای شرکتهای ایرانی تحت تحریم و نیز سیاستگذاران اقتصادی کشور دارای ارزش راهبردی باشد.
برای مشاهدهی خلاصهی اقدامات تحریمی آمریکا برای تحریم هوآوی، بر روی تصویر زیر کلیک کنید.
برای مشاهدهی تدابیر و اقدامات چین به تحریمهای آمریکا علیه هوآوی در دو سطح دولتی و شرکتی، بر روی تصاویر زیر کلیک کنید. (از راست به چپ)
برای مطالعهی کامل گزارش بر روی تصویر زیر کلیک کنید.
