مقدمه
بازار گاز جهان بهطور سنتی از بازارهای مجزای منطقهای تشكيل شده است کـه هر منطقه دارای تأمينکنندگان و مصرفکنندگان مشخصی است. علت این موضوع به اقتصاد صـادرات گاز بازمیگردد. از آنجا که هزینه انتقال گاز بين دو نقطه بسيار بالا است، کشورها همواره سعی کردهاند این منبع انرژی را در داخل توليد کنند و یا در صـورت عـدم تـوان توليـد داخلـی، آن را از کشـورهای همجوار بهوسيله خط لوله تأمين نمایند. در نهایت، این روند موجب شده است تا در نقاط مختلف دنيـا بازارهای منطقهای گاز شكل گيرد که عمدتاً متكی بر خطوط لوله هسـتند. درحـال حاضـر نيـز بیش از نیمی از تجارت گاز جهان بهوسيله خطوط لوله انجام میپذیرد.
برخلاف گاز، نفت بـهدليـل هزینـه حمـلونقـل پایين بين کشورهاي مختلف با فواصل جغرافيایی زیاد نيز تجارت میشـده اسـت. بنـابراین بـازار نفـت بهصورت «جهانی» و یكپارچه درآمده است. بنابراین برخلاف بازار جهانی شده نفت، بازار گاز، یـک بـازار نيمـه انحصـاری بهویژه در سمت عرضه است و معمولاً قدرت برتر در معاملات گاز بين کشـورها، در اختيـار کشـورهاي صادرکننده گاز است. مثال بارز این موضوع، صادرات گاز روسيه به اروپا است. با وجود تمایل اروپا بـراي متنوعسازی سبد تأمين گاز خود، بهدليل شرایط خاص بـازار گـاز و «منطقـهای» بـودن آن، ایـن قـاره نتوانسته بود تا پیش از جنگ روسیه و اوکراین در فوریه سال 2022، به سياست کاهش وابستگی خود به روسيه جامه عمل بپوشاند.
درتجارت گاز از طریق خط لوله، امتیاز برای صادرکننده گاز، فشـار سياسـی و چانهزنی بر سر قيمت بالاتر است. درحال حاضر بررسی آمار تجارت گاز جهان و پيشبينیهای آینـده نشان میدهد حجم تجارت گاز به روش ال.ان.جی در حال افزایش است و بـازار گـاز جهـان بـه سـمت «جهانی شدن» پيش میرود. افزایش تجارت ال.ان.جی بازار فعلی گاز را از حالت «منطقـهای» بـه حالـت «جهـانی»؛ تبـدیل میکند؛ چراکه برخلاف خط لوله، بهوسيله ال.ان.جی میتـوان گـاز را به نقاط مختلف جهان انتقال داد.
برای مطالعهی کامل گزارش بر روی تصویر زیر کلیک کنید.
